मोदी सरकारले दसैंको मुखैमा खाद्यन्न निर्यातमा प्रतिवन्ध, मारमा परे नेपाली
भारतले देशभित्र आपूर्ति व्यवस्था प्रभावकारी बनाउन भन्दै दसैंको मुखैमा प्याज निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाएको छ । उसले घरेलु बजारमा विक्रेताले बिक्री गर्ने प्याजको भण्डारण परिमाणसमेत तोकेको छ । यसले प्याजको नेपाली बजार झनै अकासिने सम्भावना बढेको छ । नेपालमा खपत हुने ९८ प्रतिशत प्याज भारतबाट आयात हुन्छ । भारतीय नीतिले नेपाली बजारलाई प्रभावित गर्दै आएको छ ।
भारतको केन्द्रीय वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्रालयले आइतबार विदेश व्यापार महानिर्देशनालयलाई अर्को आदेश नआएसम्म प्याज निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाउन निर्देशन दिएको छ । दिल्ली सरकारले आइतबारदेखि नागरिकलाई एकपटकमा पाँच किलो मात्रै खरिद गर्न पाउने नियमसमेत तोकेको छ । मन्त्रालयले थोक विक्रेताको हकमा अधिकतम ५ सय र खुद्रा व्यापारीको हकमा १ सय क्विन्टल मात्रै भण्डारण गर्न पाउने कोटा पनि तोकिएको छ । अत्यधिक परिमाणमा भण्डारण गरी कालोबजारी गर्न सक्ने भन्दै भारत सरकारले यस्तो कदम चालेको भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन ।
भारतमा प्याजको मूल्य बढ्दा त्यसको मारमा नेपाली उपभोक्ता परेका छन । भारतमा ‘अफ सिजन’का कारण मूल्यवृद्धि हुँदा त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव नेपाली बजारमा पर्छ । काठमाडौं उपत्यकामा थोक मूल्य १ सय रुपैयाँदेखि १ सय २० रुपैयाँ प्रतिकिलोसम्म पुगेको छ । खुद्रा व्यापारीले १ सय ५० रुपैयाँसम्म मूल्य तोकेका छन । कालिमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिका अनुसार भदौ १५ मा प्रतिकिलो ५९ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । असोज पहिलो साता यसको मूल्य अकासिएको हो । थोकमा प्रतिकिलो ४१ रुपैयाँ महँगिएको छ । खुद्रामा भने झन्डै ८० प्रतिशतले व्यापारीले आफूखुसी मूल्य थपेका छन ।
नेपाल फलफूल तथा तरकारी व्यवसायी महासंघका अध्यक्ष खोमप्रसाद घिमिरेका अनुसार उत्पादन भएको प्याज झरीले भिजेर बजार आउन सकेको छैन । अघिल्लो सिजनमा उत्पादन भएको प्याज थोरै मात्रै भण्डारण गरिएको थियो । त्यही पनि पानीमा भिजेकाले माग अत्यधिक र आपूर्ति कम भएर मूल्य अत्यधिक वृद्धि भएको हो ।
