अकुत सम्पत्ति थुपार्ने केशव शर्मा माथि किन परेन अख्तियारको आँखा

हाम्रो इकोनोमि

 

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रघुवीर महासेठकोे असहयोग र छानीछानी विवादित र विभिन्न काण्डमा मुछिएका डीईहरूलाई ठूला आयोजनामा सरुवा गर्न दबाब दिएका कारण सडक विभागका महानिर्देशक केशव शर्माले ६ महिनासम्म चाहेअनुसारको काम गर्न सकेनन् । तत्कालीन मन्त्री महासेठले कालिका कन्ष्ट्रक्सनदेखि लामा कन्ष्ट्रक्सनका सिफारिसमा मदन भण्डारी लोकमार्ग आयोजनामा डीई सरुवा गर्न दबाब दिएपछि महानिर्देशक शर्मा रुष्ट थिए ।

उनले कार्यक्षमता प्रदर्शन गर्नसक्ने डीईहरू सरुवा गर्नुपर्छ भन्दा मन्त्री महासेठले उनलाई साथ दिएनन् । मन्त्रीमात्र होइन, उनलाई उनकै विभागका उपमहानिर्देशक(सहसचिव)हरूले समेत साथ दिएनन् । महासेठले त हुलाकी सडक आयोजनादेखि अरु आयोजनाको ठेक्का सेटिङ गर्न दबाब दिए । तर उनले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले हत्कडी आफूलाई लगाउने भएकाले सेटिङ हुन नदिने अडान राखे । बरु महानिर्देशकबाटै सरुवा गरे पनि फरक नपर्ने भनेर महासेठको अनुचित दबाबका सामु उनी झुकेनन् । फलस्वरुप हुलाकी सडकको ठेक्कामा स्वच्छ प्रतिस्पर्धा भयो । र, देशलाई करिब ७ अर्बभन्दा बढी फाइदा हुन पुगेको दावी गरिएको छ ।

महासेठको बर्खास्तीपछि वसन्त नेम्वाङ भौतिक मन्त्रीका रुपमा आएका छन् । उनी आएपछि महानिर्देशक शर्माले काम गर्ने मौका पाएको छनक काठमाडौंका खाल्डाखुल्डी टाल्न सुरु गरेर दिइसकेका छन् । महानिर्देशकले नै कुन डीई कति काबिल छ भन्ने जानकारी राख्ने भएकाले उसलाई नै सरुवा गर्न दिने ब्यवस्था गरिएको हो । तर मन्त्रालयबाट सरुवामा हस्तक्षेप भएपछि पैसा बुझाएर गएका डीईहरू त्यो लगानी असुलीका लागि लाग्छन् । जुन ठेकेदार वा परामर्शदाताले लगानी गरी सरुवा गरेको हो, त्यो ठेकेदारको कामको अनुगमन गर्न सक्दैनन् । त्यसलाई कारबाही गर्न सक्दैनन् ।
सडक विभागका महानिर्देशकलाई नै ‘राइट म्यान राइट प्लेस’को अवधारणा अनुसार सरुवा गर्न दिने प्रावधान राख्नसके मात्र कामको परिणाम निस्कन सक्छ भन्ने मान्यता वर्तमान मन्त्री नेम्वाङले राखेको देखिन्छ । उनले सरुवा पनि तत्काल नगर्ने मनस्थिति बनाएकाले पनि सडक विभागका महानिर्देशक शर्मालाई अब काम गर्न सहज वातावरण भएको ठान्छन् भौतिक मन्त्राललयकै अधिकारीहरू ।

 

अकूतवाला डीईहरूको बढुवा
सडक विभागका ५ जना डीई(उपसचिव) सहसचिवमा बढुवा भएका छन् । २०६३ मा डीई भएका उमेशविन्दु श्रेष्ठ, दीपक केसी, काठमाडौं डिभिजन सडक कार्यालयका प्रमुख कैलाश श्रेष्ठ, देवकुमार तामाङ र विजय चापागाई बढुवा सिफारिस भएका छन् । आन्तरिक र मधेशी बढुवाको परीक्षा सकिएर कसैले उजुरबाजुर नगरेमा उनीहरूको पदोन्नतिसँगै पदस्थापन हुनेछ । उनीहरूसँगै डीई भएका रोहित बिसुराल, शिवराज अधिकारी र पूर्वकुमार राईले उजुरी हाल्ने तयारीमा रहेको बताइन्छ ।

बढुवाको सूचना निस्केको ३५ दिनभित्र उजुरी गर्न पाइन्छ । यद्यपि यी तीनै डीईसँग दुर्गम क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव नभएकाले उनीहरूको उजुरीमा दम नभएको सडक विभागका अधिकारी नै बताउँछन् । बढुवा भएका उमेशविन्दु श्रेष्ठ बाहेक दीपक केसी, कैलाश श्रेष्ठ र विजय चापागाई विशेष बढुवा भएका डीई हुन् ।

पानी बढुवा भएका हाकिमका रुपमा सडकमा चिनिएका उनीहरूमध्ये केसी र कैलाश श्रेष्ठले सधैं राम्रो ठाउँ पाउँदैआएका छन् । सडकमा यी तीनबाहेक विशेष बढुवा भएका डीईमा नवीनमान श्रेष्ठमात्र छन् । बिजय चापागाई सहसचिव बढुवा भए पनि उनको कार्यकाल तीन चार महिनामात्र बाँकी छ ।

उमेशविन्दु श्रेष्ठ, दीपक केसी र कैलाश श्रेष्ठ सडकमा आकर्षक कार्यालयमा बसी अकूत कमाउने डीईका रुपमा चिनिन्छन् । उमेशविन्दु कास्की डिभिजन र दोलखा डिभिजन सडक कार्यालयको प्रमुख हुँदै हाल मदन भण्डारी सडक आयोजनाका कामु प्रमुख हुन् । उनी कास्की र दोलखामा डीई हुँदै अकूत सम्पत्ति आर्जन गर्ने डीईका रुपमा चर्चित छन् । अहिले मदन भण्डारी आयोजनामा पनि उनले ठेकेदारहरूदेखि कन्सलट्टयान्टहरूबाट दररेट अनुसार नै कमिसन संकलन गरिरहेका छन् ।

दीपक केसी पुष्पलाल मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाका कामु निर्देशक हुन् । उनी कान्ती लोकपथ आयोजनाको प्रमुख र उपत्यका सडक विस्तार आयोजनामा बसी कुस्त कमाउने हाकिममा पर्दछन् । दुवै आयोजनामा हुँदा ठेकेदार निचोरेर घुस असुली गर्ने हाकिमका रुपमा उनी चिनिएका थिए । रघुवीर महासेठकी पत्नी जुलीकुमारी महतोलाई प्रभावमा पारी श्रेठ र केसीले कामु आयोजना प्रमुखको जिम्मेवारी पाएका थिए ।

कैलाश श्रेष्ठ बुटवल डिभिजन हुँदै काठमाडौं डिभिजनमा सरुवा भएका हुन् । काठमाडौंका दुई वटा डिभिजन एक बनाएपछि खाल्डाखुल्डीदेखि पिच नभएका सडक समेत पिच गरेको बिल पेश गरी विगतमा गोपालबहादुर खड्काको अनुशरण गर्दै भ्रष्टाचार गर्दैआएका छन् । साँखुदेखि थानकोटसम्मका सडकको जिम्मा उनकै छ । तर उनले अति ब्यस्त सडक गौशालादेखि चावहिलसम्मका सडकको कन्तविजोग वास्ता गरेका छैनन् । गौशालादेखि चावहिलका ठूला ठूला खाल्डाखुल्डी पुर्नसमेत सकेका छैनन् । जसका कारण ती सडकमा दुर्घटना बढेको छ ।